۱۳۹۶ سه شنبه ۲۵ مهر
logo text parcham
home
ضرورت ايجاد و توسعه كريدورهاي علم و فناوري در ايران
تحولات حاصله در فناوري هاي نوين همچون ICT ، بيوتكنولوژي و نانوتكنولوژي و تاثيرات آن در عرصه هاي اجتماعي و اقتصادي تجديدنظر در برنامه ريزي هاي سنتي توسعه را ناگزير ساخته است. نظريات سنتي توسعه ديگر در جهان امروز جايگاهي ندارند، زيرا هيچ رويكردي جز بر محور دانش و دانايي نمي تواند استوار شود. تحقق اين مفهوم از توسعه و رسيدن به جامعه و اقتصاد دانايي محور نيازمند نگاهي همه جانبه و فراهم آوردن تمامي عناصر نقش آفرين است.
با تاكيد بر اين همه جانبه نگري، در ذيل ايجاد كريدورهاي علم و فناوري به عنوان كالبد اجرايي توسعه مبتني بر دانايي از منظرهاي مختلف مورد بررسي قرار مي گيرد:
 
ايجاد كريدورهاي علم و فناوري بستر توسعه شركت هاي دانش محور
در چشم انداز 20 ساله كشور (ايران افق 1400) دستيابي به بيش از 520 ميليارد دلار GDP هدف گذاري شده است. چنانچه تا بيست سال آينده بخواهيم (مطابق با وضعيت امروز كشورهاي OECD) سهم اقتصاد دانايي محور در ايران به 50 درصد برسد لازم است ارزش توليد صنايع و خدمات با فناوري هاي برتر و نسبتاً برتر، 260 ميلياد دلار باشد. با فرض گردش مالي 2 ميليون دلار براي شركت هاي كوچك و متوسط دانش محور و فرض ايجاد نيمي از مبلغ 260 ميليارد دلار توسط اين شركت ها، ناگزير از فعاليت حدود 65000 شركت كوچك و متوسط دانش محور هستيم. حتي اگر عدد خوش-بينانه 4000 را براي شركت هايي كه بتوان آنها را در وضعيت فعلي دانش محور ناميد فرض كنيم لازم است در يك برنامه-ريزي فشرده اين عدد را به بيش از 15 برابر برسانيم. اين نرخ رشد تنها در صورتي محقق مي شود كه شرايط محيطي و قانوني براي رشد اين مجموعه از شركت ها فراهم گردد. همانطور كه اشاره شد، كريدورهاي علم و فناوري از جمله مناسب ترين بسترهاي فيزيكي براي تحقق اين رشد مي باشند.
 
ايجاد كريدورهاي علم و فناوري بستر جذب نخبگان و دانش آموختگان داخل و خارج از كشور
نگاهي به منابع و سرمايه هاي كشور عزيز مان، مبين وجود دو سرمايه اصلي نفت و نيروي انساني است. بر خلاف نفت كه سرمايه اي زوال پذير و تمام شدني است، نيروي انساني در صورت وجود يك برنامه ريزي صحيح و ايجاد محيط هاي مناسب سرمايه اي ماندگار و حتي روبه تزايد خواهد بود. با فرض نسبت 5 درصدي براي نخبگان و دانش آموختگان جامعه نسبت به كل جمعيت كشور، لازم است در شرايط حاضر كشور براي جذب بيش از 3 ميليون نفر نخبه، كارآفرين و دانش-آموخته برنامه ريزي نموده و محيط لازم را براي رشد و ارتقاء قابليت هاي اين قشر از جامعه فراهم كند. فقط فضاهاي جغرافيايي مجهز و سازگار با شرايط نخبگان و كارآفرينان است كه اين رشد سريع را امكان پذير مي سازد. كريدورهاي علم و فناوري نمونه اي از اين فضاها هستند.
 
ايجاد كريدورهاي علم و فناوري بستر سرمايه گذاري موثر در حوزه دانش
افزايش سهم سرمايه گذاري در دانش از 4 درصد به 8 الي 10 درصد در سال 1400 مستلزم 520 ميليارد دلار سرمايه گذاري در حوزه دانش و حدود 26 ميليارد دلار سرمايه گذاري در تحقيق و توسعه است. اثر بخشي بيشتر اين سرمايه گذاري مستلزم تجميع و تكميل امكانات موجود و تجهيز آنها در جهت توسعه زيرساخت هاي دانش است. كريدورهاي علم و فناوري مناسب ترين فضاي جغرافيايي براي اين سرمايه گذاري است.
 
ايجاد كريدور علم و فناوري بستر تعامل با دنياي بيرون
تعامل با دنياي بيروني و حضور شركت ها و موسسات بين المللي در داخل كشور نيازمند ارتقاء سطح شركت ها و موسسات داخلي به تراز استانداردهاي بين المللي و ايجاد محيط جاذب براي اين شركت ها است. از جمله برنامه ريزي هايي كه در كريدورهاي علم و فناوري انجام مي گيرد ايجاد زيرساخت هاي فيزيكي، حقوقي و مالي لازم براي شركت هاي بزرگ بين المللي است. بنابراين تعامل با اقتصاد جهاني، هدف گذاري شده در سند چهارم توسعه ملي نيز نيازمند اهتمام به ايجاد كريدورهاي علم و فناوري است.
ارزيابي هاي فوق نشان مي دهد ايجاد كريدورهاي علم و فناوري در مناطقي كه قابليت هاي لازم را دارند يك ضرورت قطعي براي دسترسي به اهداف پيش بيني شده در اسناد توسعه ملي، اعم از برنامه چهارم توسعه يا چشم انداز 20 ساله است. اين اقدام علاوه بر توسعه حوزه اقتصاد دانايي محور و ايجاد زمينه هاي لازم براي تعامل با اقتصاد جهاني، در بخش هاي ديگر اقتصاد، همچون صنعت توريسم، صنعت ساخت و ساز(Real Estate) نيز تاثير قابل توجهي خواهد داشت.
 
كريدورهاي علم و فناوري در بستر تحقق ماموريت هاي محوله در اسناد آمايش ملي
قانون برنامه چهارم توسعه در ماده 75 دولت را موظف مي كند:
به منظور بهره گيري از قابليت ها و مزيت هاي سرزمين در راستاي ارتقاء نقش و جايگاه بين المللي كشور و تعامل موثر در اقتصاد بين المللي، راهبردها و اولويت هاي آمايشي ذيل را در قالب برنامه هاي اجرايي از ابتداي برنامه چهارم به مرحله اجرا در آورد:
الف- بهره گيري مناسب از موقعيت و توانمند ي هاي عرصه هاي مختلف سرزمين، براي توسعه علم و فناوري و تعامل فعال با اقتصاد جهاني، از طرق مختلف از جمله تعيين مراكز و پارك هاي فناوري علمي و تحقيقاتي، تخصصي و همچنين تعيين نقش و عملكرد مناطق آزاد و ويژه اقتصادي .

ب- استفاده مناسب از قابليت و توان كلان شهرها، در جهت تقويت نقش فراملي و ارتقاء جايگاه بين المللي كشور، از طريق تقويت مديريت توسعه، برنامه ريزي و اجرا در اين شهرها، تعيين حوزه عملكرد فراملي و بين المللي هر يك و انتقال همزمان وظايف ملي و منطقه اي آنها به ساير شهرها.
ج- آماده سازي عرصه هاي مختلف سرزمين براي پذيرش فعاليت هاي جديد و ايجاد فرصت هاي شغلي متناسب با قابليت هر منطقه، از طريق تكميل، توسعه و تجهيز شبكه هاي زيربنايي.

همچنين در تصويب نامه هيئت وزيران موارد زير در اين خصوص به عنوان جهت گيري هاي ملي و راهبردي بخشي و استاني آمايش سرزمين ابلاغ شده است.
كاهش تمركز و تراكم جمعيت و فعاليت در مناطق پرتراكم كشور، به ويژه تهران و اصفهان و مهار روند رو به رشد جمعيت و فعاليت ها در اين مناطق از طريق دگرگوني ساختار فعاليت هاي صنعتي و خدماتي آنها در راستاي افزايش سهم فعاليت هاي دانش پايه.
تغيير نقش و عملكرد كلان شهرها به عنوان مراكز با عملكرد بين المللي و يا فراملي.
ايجاد شبكه هاي سازمان يافته از شهرهاي بزرگ و متوسط كشور و تجهيز آنها به نحوي كه بتوانند در سطوح منطقه تحت نفوذ خويش بخشي از وظايف شهرهاي با ماموريت بين المللي و فراملي را به عهده گرفته و در راستاي عدم تمركز در يك تقسيم كار ملي و منطقه اي مشاركت نمايند.
تحول بنيادي در ساختار بخش خدمات نوين و دانش پايه.

بنابراين توسعه و تجهيز زيربناها، از جمله مراكز رشد و پارك هاي فناوري به منظور بهره گيري از توانمندي هاي عرصه هاي مختلف جغرافيايي به خصوص قابليت ها و توان كلان شهرها، از راهبردها و اولويت هاي آمايشي كشور در راستاي ارتقاي نقش و جايگاه بين المللي كشور محسوب مي شود. اهميت توسعه زيربناها از يك طرف و وسعت فعاليت هاي اقتصادي دانايي محور كه در فصول قبلي اين گزارش تصويري اجمالي از آن ارائه شده است، نشان دهنده ضرورت و ابعاد زيربناهاي لازم شامل مجموعه اي از پارك هاي فناوري، دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي و نيز صنايع دانايي محور كه متناسب با سرعت تحولات فناوري، ارتباطات دروني و هم افزايي بين آنها نيز ضرورت مي يابد.
كريدورهاي علم و فناوري چارچوب شناخته شده اي براي ايجاد اين ارتباطات و هم افزايي است و در كنار ديگر قابليت ها و توانايي ها با دارا بودن زيرساختارهاي فيزيكي كلان شهرهاي داراي سابقه علم و فناوري و صنعت، بستر لازم براي تحقق اهداف توسعه مبتني بر دانايي را فراهم مي كند. شكل گيري كريدورهاي علم و فناوري در مناطقي از جغرافياي كشور كه در اسناد توسعة ملي و آمايشي ماموريت هاي بين المللي و منطقه اي به عهده گرفته اند، زيرساخت لازم براي توسعه حوزه اقتصاد دانايي محور از يك سو و ارتباط اين حوزه اقتصادي با حوزه اقتصاد و فناوري جهاني را رقم مي زند.
تعداد: 2108
تاریخ: 1396/03/21
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
 
 
 
 آدرس: اصفهان، بلوار دانشگاه صنعتي اصفهان، شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان
 صندوق پستي:  84155-666       كد پستي: 8415681999
 تلفن: 33865355-031       فكس: 33862355-031  
كليه حقوق اين وب سايت متعلق به منطقه ويژه علم و فن آوري اصفهان  ميباشد
ورود اعضاء
1
Powered by DorsaPortal